Η σημασία της οριοθέτησης στη ζωή μας

Σε οικεία πρόσωπα δυσκολευόμαστε να βάλουμε όρια, επειδή εμπλεκόμαστε άμεσα συναισθηματικά.

Τα όρια τα οποία βάζουμε στις σχέσεις μας με τους άλλους έχουν τη βάση τους σε βαθύτερες αξίες και προσωπικές αντιλήψεις του καθενός από εμάς. Είναι σημαντικό κάποιος να είναι κατασταλαγμένος στις αξίες που θέλει να υπηρετεί και να τις διαμορφώνει κάθε φορά με βάση το χαρακτήρα του και την κατανόηση των εμπειριών του. Αυτό τον βοηθά να ορίζει τον εαυτό του, να κατανοεί το ρόλο του, να αισθάνεται πιο ασφαλής και να επιλέγει τους τρόπους που συναναστρέφεται με τους ανθρώπους γύρω του.

Στρεσογόνος παράγοντας μπορεί να είναι η θέση που καλείται ο καθένας να πάρει σε ζητήματα σε σχέση με τη γονική οικογένεια, τα παιδιά, το/τη σύντροφο, το συγγενή, το φίλο, το συνεργάτη, κλπ. Μπορεί για παράδειγμα, με την όλη καλή διάθεση μας και από την αγάπη μας για ένα πρόσωπο να πούμε κάτι ή να κάνουμε κάτι, χωρίς να καταλάβουμε ότι επεμβαίνουμε στο χώρο του. Αυτό όμως μπορεί να προσβάλλει το σημαντικό μας πρόσωπο, καθώς θεωρεί ότι εμπλεκόμαστε στη ζωή του, ενώ δε μας έχει ζητηθεί.

Σε οικεία πρόσωπα δυσκολευόμαστε να βάλουμε όρια, επειδή εμπλεκόμαστε άμεσα συναισθηματικά. Οι ρόλοι και οι υποχρεώσεις του καθενός εντός αυτών των σχέσεων θεωρούνται δεδομένοι τις περισσότερες φορές, αν και δεν έχουν δηλωθεί ρητά από κανένα πρόσωπο. Μπορεί άμεσα να καταφεύγουμε σε εικασίες για το τι πιστεύει, τι επιθυμεί και πως πρέπει να δρα ο άλλος και ενδεχομένως να οδηγούμαστε σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Τα όρια που βάζουμε στα κοντινά μας πρόσωπα δεν έχουν να κάνουν απαραίτητα με έλλειψη εμπιστοσύνης προς αυτά ή προσπάθεια αποστασιοποίησης, αλλά με την προστασία των ενδιαφερομένων και τη δημιουργία ασφαλούς δεσμού που θα εξελίσσει και θα οδηγεί σε άλλο επίπεδο τη σχέση. Οι νέες συνθήκες μπορεί να φέρουν, όμως, αποσταθεροποίηση και πληθώρα συναισθημάτων, όπως θυμό, έκπληξη, λύπη και άλλα. Αυτό, ίσως, επειδή η προσπάθεια οριοθέτησης μπορεί να βιώνεται ως απώλεια του ατόμου που οριοθετεί.

Η μη ύπαρξη ορίων γενικότερα μπορεί, επίσης, να δημιουργήσει παρεξηγήσεις στις σχέσεις και δυσαρέσκειες. Μπορεί με τη συμπεριφορά του ένας άνθρωπος να θέσει όρια. Ωστόσο, χρειάζεται αυτά να γίνονται σαφή στα εμπλεκόμενα άτομα, να υπενθυμίζονται και να ανανεώνονται. Είναι σημαντικό να αξιολογούνται τα επιχειρήματα, διαφορετικά η κάθε πλευρά μπορεί να αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο και μειονεκτεί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πιο ακραίους τρόπους οριοθέτησης και σε αυστηρούς κανόνες που ενδεχομένως να ξεφεύγουν από τις προσωπικές αρχές που διέπουν το άτομο. Τότε, ο καθένας χρειάζεται να είναι ενήμερος για τις κινήσεις του και να αποφασίζει αν μπορεί να συμβαδίσει με τα νέα δεδομένα.
Τα όρια δεν μπορεί να είναι άκαμπτα με το χρόνο. Ο άνθρωπος εξελίσσεται και οι ανάγκες του αλλάζουν. Τα όρια που θέτει πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του ατόμου. Χρειάζεται επίσης ο καθένας να γνωστοποιεί στον άλλον τι προσδοκίες έχει κάθε φορά, ώστε κάποιος να ξέρει τι αναμένεται από αυτόν να κάνει. Εάν δεν ικανοποιείται, τότε μπορεί με αυτοπεποίθηση να αναζητήσει αυτό που μπορεί να τον γεμίζει.

Συνοπτικά αναφέρονται τα παρακάτω για την οριοθέτηση:
- Ορίζω τις ανάγκες μου, τι θέλω να δίνω, τι θέλω να παίρνω
- Ιεραρχώ τις ανάγκες μου
- Αξιολογώ τον ρόλο μου σε κάθε μια από αυτές
- Μένω συνεπής και υποστηρίζω τη θέση μου
- Αναπτύσσω διάλογο με τα εμπλεκόμενα άτομα για να συζητηθεί η υιοθέτηση ορίων
- Δοκιμάζω πως ανταποκρίνεται ο άλλος
- Επαναξιολογώ τη θέση μου και επιλέγω αν την τροποποιώ ή όχι
- Επαναπροσδιορίζω τους κανόνες που έχω θέσει με βάση το αναπτυξιακό στάδιο που βρίσκομαι και με ποιον σχετίζομαι κάθε φορά

Ουσιαστικό εργαλείο στην προσπάθεια αυτή είναι να παίρνω σοβαρά τον εαυτό μου, να μένω πιστός στις αποφάσεις μου και να σέβομαι τα συναισθήματα μου. Όταν ξέρω τα όρια μου ως άτομο, τότε μπορώ να πετύχω τα όρια σε σχέση με άλλον.

About the Author

Καβάλλη Ράνια's picture

Η Ράνια Καβάλλη είναι ψυχολόγος, απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Η μεταπτυχιακή της εξειδίκευση έγινε στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στην Αγγλία και αφορά στην αναπτυξιακή ψυχοπαθολογία παιδιού. Τα τελευταία χρόνια εκπαιδεύεται στην Συστημική-Οικογενειακή Θεραπεία στο Αθηναϊκό Κέντρο Μελέτης του Ανθρώπου. Είναι επιστημονικός συνεργάτης σε Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας ατόμων με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές, καθώς επίσης εργάζεται σε Κέντρα Ειδικής Αγωγής. Ασχολείται με την οικογενειακή συμβουλευτική και με τη θεραπευτική αντιμετώπιση παιδιών με αναπτυξιακές διαταραχές και μαθησιακές δυσκολίες.

0 comments on "Η σημασία της οριοθέτησης στη ζωή μας"

Leave a Comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
CAPTCHA
Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω πεδίο.